Katılım Esaslarına Uyum Tebliği

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından, katılım finans kuruluşları ile katılım esaslarına göre faaliyet gösteren veya bu esaslara göre finansman sağlayan banka ve finansal şirketlerin, katılım esaslarına uygunluğunu sağlamak üzere oluşturulacak yapı ve süreçlerin genel çerçevesi, 19/12/2025 tarihli ve 33112 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Katılım Esaslarına Uyum Tebliği (“Tebliğ“) ile belirlenmiştir.

Amaç ve Kapsam

Tebliğ; katılım finans kuruluşları, katılım finans şirketleri, katılım esaslarına göre finansman sağlayan kalkınma ve yatırım bankaları ile katılım esaslarına göre faaliyet gösteren finansal kiralama, faktoring, finansman ve varlık yönetim şirketleri için katılım esaslarına uyum amacıyla oluşturulacak yapı ve süreçlere ilişkin usul ve esasları düzenler.

Tanımlar

Denetim komitesi, Merkezi Danışma Komitesi, Kanun, Katılım esasları, Katılım finans, Katılım finans kuruluşları, Katılım finans şirketleri, Katılım kalkınma ve yatırım bankaları, Kurul gibi temel kavramlar tanımlanmıştır.

Katılım esasları; Merkezi Danışma Komitesi tarafından belirlenen ilke ve standartlar ile alınan genel nitelikli kararlar olarak tanımlanmıştır.

Merkezi Danışma Komitesi

• Katılım esaslarına ilişkin meslek ilke ve standartlarını belirlemek üzere; Türkiye Bankalar Birliği, Türkiye Katılım Bankaları Birliği ve Finansal Kurumlar Birliği tarafından oluşturulur.
• Komite 7 üyeden oluşur ve sekretaryası Türkiye Katılım Bankaları Birliği tarafından yürütülür.

Danışma Komitesi

Katılım finans kuruluşları ve katılım finans şirketleri bünyesinde tesis edilir. Temel görevleri:

• Faaliyetlerin katılım esaslarına uygunluğunu sağlamak,
• Bu kapsamda bağlayıcı kararlar almak,
• İç düzenlemeleri, ürün ve hizmet sözleşmelerini katılım esasları açısından değerlendirmek ve onaylamak,
• Alınan kararları Merkezi Danışma Komitesine raporlamak.

Danışma komitesi, bağımsız şekilde karar alır; ancak Merkezi Danışma Komitesi tarafından belirlenen ilke ve standartlara ve alınan genel nitelikli kararlara aykırı kararlar alamaz.

Katılım Finans Uyum ve Denetim Faaliyetleri

• Katılım finans uyum faaliyetleri, tüm işlem, ürün ve uygulamaların katılım esasları ve danışma komitesi kararlarına uygunluğunu sağlar.
• Uyum ve denetim faaliyetleri, yetkili birim veya personel tarafından yürütülür ve düzenli olarak üst yönetime raporlanır.
• Katılım finans denetim faaliyetleri, kuruluşların işlemlerinin ve uyum kontrollerinin katılım esaslarına uygunluğunu denetleyip düzenli olarak üst yönetim ve danışma komitesine raporlamayı kapsar.

Personel

• Katılım finans uyum ve denetim faaliyetlerinde görevli personel, yeterli deneyim ve sertifikaya sahip olup bağımsız ve tarafsız şekilde görev yapar.

Bilgilendirme ve Bireysel Başvuru

• Katılım esasları kapsamında ürün, hizmet ve sözleşmelerle ilgili müşteriler ve kamu etkili şekilde bilgilendirilir.
• Katılım esaslarının uygulanmasına ilişkin katılım finans kuruluşları/katılım finans şirketleri ile müşterisi arasındaki uyuşmazlıklar yazılı talep ile danışma komitesine iletilir ve 30 gün içinde karara bağlanır.
• Karar 15 gün içinde Merkezi Danışma Komitesine taşınabilir. Merkezi Danışma Komitesi verilen kararın iptaline, değiştirilmesine veya onanmasına karar verebilir.

Yönetim Kurulunun Sorumlulukları

• Yönetim kurulu, katılım esaslarına uyum yapısını kurmak, personelin katılım esasları ve danışma komitesi kararları hakkında bilgilendirilmesini sağlamak, menfaat çatışmalarını önlemek, gerekli bilgi ve belgelerin erişimini temin etmek, personelin eğitim ve mesleki gelişimini desteklemek, uyumsuzlukları tespit edip gidermek ve müşteriler ile kamuoyunu bilgilendirme süreçlerini yürütmekle sorumludur.

Kendi Bünyesinde Danışma Komitesi Tesis Etmeyen Katılım Finans Şirketleri Bakımından

• Katılım finans şirketleri, kendi danışma komitesini kurmadıklarında, Kurulca uygun görülen başka bir danışma komitesinden hizmet alarak yükümlülüklerini yerine getirir ve uyum kontrolleri, şirketin sorumlu personeli tarafından yürütülür.

Kalkınma ve Yatırım Bankaları ile Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Varlık Yönetim Şirketlerine İlişkin Hükümler

• Katılım esasına göre yaptıkları faaliyetler ile sınırlı olarak katılım finans hükümlerine tabidir.
• Danışma komitesi yükümlülüğü, uygun görülen başka bir komiteden hizmet alınarak yerine getirilebilir.
• İç düzenlemeler ve standart sözleşmelerin uyumu, şirketin sorumlu personeli tarafından kontrol edilir.
• Denetim ve danışma komitesi toplantıları yılda en az bir kez yapılır.
• Katılım esaslı faaliyetler diğer faaliyetlerden ayrılır ve belgeler denetime hazır tutulur.

Yürürlükten Kaldırılan Tebliğ

• 14/9/2019 tarihli ve 30888 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Faizsiz Bankacılık İlke ve Standartlarına Uyuma İlişkin Tebliğ yürürlükten kaldırılmıştır.